Ik neem je even mee in mijn leven.
Niet in de gelukkigste periode.
Maar wel in een periode waarin ik dacht dat ik verstandige keuzes maakte.
Ik bleef in de baan waarin ik zat.
Waarom?
Nou, heel simpel:
- Het was een goede functie;
- Ik verdiende een behoorlijk salaris;
- En het werk dat ik deed was betekenisvol en belangrijk.
En ja, wat natuurlijk ook meespeelde was dat de hypotheek betaald moest worden. Beide kinderen studeerde en kregen een bijdrage en eerlijk is eerlijk: ik was ook gevoelig voor status.
Kortom: alles wat je hoort mee te wegen als je volwassen keuzes maakt. Toch?
Van buiten zag het er logisch uit.
Maar van binnen raakte ik steeds verder van mezelf verwijderd.
Ik voelde me niet echt thuis in het werk.
Had er geen echte affiniteit mee en als ik eerlijk ben voelde ik me ook niet werkelijk gezien.
Maar ik vond al die andere zaken te belangrijk om mijn gevoel serieus te nemen.
Dus bleef ik.
En eerlijk, ik was niet diep ongelukkig.
Ik had geen burn-out.
Ik liep niet vast.
Sterker nog: ik was er goed in.
En juist dát maakte het verraderlijk.
De kracht van verklaren
Ik kon het mezelf prima uitleggen waarom ik bleef.
Sterker nog: ik werd er steeds beter in.
“Dit is nu even zo.”
“Ik mag dankbaar zijn voor een baan.”
“Ik kan dit dragen.”
Herken je dit?
En misschien was ik er ook nog een beetje trots op ook.
Achteraf snap ik wat hier gebeurde.
Psycholoog Daniel Kahneman beschrijft hoe ons brein voortdurend zoekt naar logische verklaringen om innerlijke spanning te verminderen. Hij noemt dat cognitieve consistentie: we willen dat ons verhaal klopt, ook als ons gevoel iets anders zegt.
Met andere woorden: mijn hoofd was druk bezig mijn gevoel te overrulen.
Niet omdat ik dom was. Nee, gewoon omdat ik mens ben.
Wat ik toen niet wilde zien………
Ondertussen voelde ik iets anders.
Iets zachts. Het bleef op de achtergrond. Altijd aanwezig en dus hardnekkig.
Een vorm van innerlijk verzet.
En hoe langer ik bleef, hoe slimmer ik werd in het negeren ervan.
Pas later begreep ik hoe ik dat deed:
ik gebruikte mijn verstand om mijn gevoel buitenspel te zetten.
Niet uit lafheid.
Niet omdat ik weg wilde kijken.
Maar vanuit verantwoordelijkheid. Gek he.
Ik wilde zekerheid. Zekerheid ervaren en zekerheid bieden.
Voor mijn kinderen én voor mezelf.
Dat neem ik mezelf niet (ook nu nog niet) kwalijk.
Dat was trouw zijn aan een van mijn belangrijke waarden. Verantwoordelijkheid.
Maar ik betaalde wel een prijs.
Geen zichtbare prijs (hoewel?) maar zeker wel een voelbare.
Neurowetenschapper Antonio Damasio laat in zijn onderzoek zien dat beslissingen die structureel tegen ons gevoelsmatige kompas ingaan, op termijn leiden tot vervlakking en verminderde vitaliteit. Niet omdat we ‘zwak’ zijn, maar omdat gevoel een essentieel onderdeel is van gezond functioneren.
En dat herkende ik.
Ik werd minder scherp.
Minder levendig ook..
Minder echt aanwezig.
Vlak, eigenlijk.
Niet alleen in mijn werk maar ook daarbuiten. Maar niemand zei er iets van…of ik hoorde het niet. Niets kon door mijn muur van logische redenering heen komen.
Wat ik nu bij anderen zie
Uiteindelijk heb ik keuzes gemaakt die meer recht deden aan wat ik zelf wilde en nodig had. Ook dat is niet gemakkelijk, kost moeite en doet soms pijn maar weet je….gelukkig zijn in en met wat je doet brengt zoveel vreugde.
En nu zie ik ditzelfde patroon vaak terug in mijn praktijk.
Leidinggevenden die “op papier” goed zitten maar van binnen zijn afgehaakt.
Ze zeggen dingen als:
- “Het is niet dat het slecht is…”
- “Ik heb het gewoon te accepteren.”
- “Anderen zouden hier blij mee zijn.”
En ja — dat klopt allemaal.Ik kan het weten want ik zei het ook allemaal.
Maar ondertussen raakt iets essentieels uit beeld:
Je eigen waarheid.
Die wordt niet meer uitgesproken. Die wordt netjes verpakt.
Professioneel onderdrukt.
En dat houdt niemand eindeloos vol.
Psycholoog Christina Maslach laat zien dat emotionele vervreemding vaak een voorloper is van uitputting en cynisme. Niet omdat mensen te weinig aankunnen, maar omdat ze te lang iets dragen dat niet meer klopt.
Vroeger of later, laat het zich zien.
In chronische vermoeidheid. Soms zelfs in cynisme of zelfs in ziekte.
Dat moeten we toch niet willen.
Leiderschap vraagt eerlijkheid naar binnen
Of je nu leidinggevende bent of professional:
leiderschap vraagt innerlijke eerlijkheid.
Echte keuzes ontstaan niet uit ratio alleen.
Maar ook niet uit emotie alleen.
Ze ontstaan daar waar je bereid bent te kijken naar wat je voelt —
zonder het meteen te willen oplossen.
Vertragen.
Luisteren.
Serieus nemen wat zich aandient.
Voor mij begon verandering toen ik stopte met mezelf overtuigen
en begon met luisteren.
Naar mijn innerlijke stem.
Naar wat mijn hart me te vertellen had.
Het was geen heldenmoment.
Geen grote sprong.
Het was een eerlijk gesprek.
Met mezelf.
En dat is precies het gesprek dat ik veel mensen zie uitstellen.
En dan nog even tot slot
Soms blijf je ergens te lang.
Niet omdat je het niet weet.
Maar omdat je het te goed kunt uitleggen.
En precies daar zit het werk dat je te doen hebt.
Niet harder nadenken.
Niet blijven op je sterkte.
Maar durven voelen
wat je allang weet.
Dat is geen luxe.
Dat is leiderschap.
En als je voelt dat er iets schuurt,
maar je hoofd alles blijft gladstrijken:
stuur me gerust een bericht.
Geen traject.
Geen verplichting. Gewoon een eerlijk gesprek.
